Filip Van Rossem08 november 2006 – 18:07

Ik herinner me nog levendig de eerste Algemene Vergadering van onze pilotenvereniging, de Belgian Cockpit Association, na het opstappen van Paul Reutlinger en het begin van het Muller tijdperk. Het Gulden Boek, ter attentie van Reutlinger, waar u mogelijks ook uw handtekening heeft ingeplaatst, was nog maar net richting Zurich vertrokken en daar kwam leerling Muller op de proppen met het bericht dat onze Sabena aan de rand van de afgrond stond, met een opgelopen verlies van 12 miljard Belgische frank, en dit in schril contrast met de euforische berichten over de resultaten en perspectieven die 3 weken voordien nog door zijn voorganger werden verspreid. Ik riep dan ook tijdens deze vergadering op dat BeCA dit Gulden Boek onmiddellijk diende terug te eisen. Mijnheer Reutlinger was gevlucht, en had het commando over het zwaar gehavende schip aan zijn kameraad Muller overgedragen. Die zou het vuile werk wel afmaken. Hij had dit immers al eens in een vroeger leven gedaan. We zijn aan het einde van de zomer 2000.

Onze vermoedens blijken realiteit. Wat we al een tijdje aan het aanschouwen waren, wordt bevestigd door onze genodigde van die avond, Meester Wterwulghe, die zonder enige aarzeling het woord “vermogenstransfer” laat vallen. Onze Sabena werd langzaam leeggezogen en geplunderd. De effecten hiervan werden al een hele tijd zorgvuldig gecamoufleerd, maar nu kon zelfs dit niet meer, omdat het zo flagrant werd. De boekhoukundige trucks die werden toegepast werden zorgvuldig ontleed door de Curator, Mr Van Buggenhout, samen met oa specialisten terzake van de Antwerpse Universiteit. Jullie begrijpen nu wellicht waarom onze CEO, Mr Muller, de Zwitserse mol binnen het leugenpaleis, genaamd Sabena-House, steeds 2 bodyguards zitten had bij de ingang van zijn bureau.

Wat nadien is gebeurd, hebben we allemaal aan de lijve ondervonden. Vraag die velen zich nog altijd stellen blijft natuurlijk hoe het is kunnen gebeuren, en waarom niemand heeft ingegrepen.
Eén zaak is duidelijk. Niemand van de zogenaamde verantwoordelijken kan vandaag nog beweren niet op de hoogte geweest te zijn. Van uit de schoot van BeCA zijn de eerste alarmsignalen reeds in ‘97 richting regering vertrokken. De voogdijminister werd ook reeds geruime tijd gewaarschuwd over de verslechterende financiele situatie van Swissair. De laksheid van de Raad van Bestuur, en in het bijzonder van de Belgische leden van die raad, tart elke verbeelding. Het gerechtelijk onderzoek in die richting is in volle gang en de resultaten daarvan zijn hallucinant. Ik mag hierover vandaag niets méér vertellen. Niemand verbaast er zich nog over waarom Muller ten alle prijze het onderzoek naar de vermogenstransfer, dat er op vraag van BeCA was gekomen, wilde tegenwerken. Binnenshuis werd het management zwijggeld betaald dmv extra-legale beloningen, onder meer in functie van het volume dat werd overgeheveld naar Zwitserland.
En de meerderheidsaandeelhouder keek toe en zag dat het goed was.
Sta me toch toe ook er even aan te herinneren dat ook de vakbonden zich hierop vergaapt hebben en zelfs op het laatste moment, de door de piloten gemaakte studie over de plundering hebben weggelachen. Liever dan verenigd een standpunt in te nemen, verkozen zij de historisch gegroeide kloof tussen vliegend- en grondpersoneel verder uit te spelen. Bij de vertegenwoordigers van het grondpersoneel was er enkel Maria Vindevoghel, die de moed heeft gehad om naar ons verhaal te luisteren, waarvoor mijn oprechte dank, Maria.
Maar ik ben ook niet te beroerd om in eigen boezem te kijken. Toen Christoph Muller alle CAO’s wou opzeggen om de aandacht van hetgeen werkelijk aan het gebeuren was, met name het leegplunderen, af te leiden, sloegen bij ons piloten, alle stoppen door, en zijn wijzelf in de val gelopen, met de drieste stakingen tot gevolg, stakingen die ik vandaag nog altijd betreur.

Ik herinner me ook levendig de vergadering aan de Wetstraat 16, in aanwezigheid van Mr Coene, toenmalige kabinetchef van Verhofstadt, en Mr D’Aremberg, toenmalige kabinetchef van Daems, waarbij men ons uitschold voor criminelen, want “wij hadden er geen benul van hoeveel de Zwitsers al voor Sabena gedaan hadden” ! Hoe durfden wij toen beweren wat nu iedereen weet en bevestigd heeft ! Maar ondertussen hadden diezelfde politieke “on”verantwoordelijken in het Astoria hotel de Zwitsers al lang kwijting gegeven voor hun malfiede praktijken, en ging het plunderen gewoon door. Want bedoeling was dat ze de controle volledig zouden overnemen, en naar 85% van de aandelen zouden gaan. Welke naieveling gelooft dat een partner, die al van bij het begin aan zijn verplichtingen verzaakt, die Sabena had opgezadeld met een bijkomende schuld van 80 miljard frank, dan ineens alles op zich zou nemen door meerderheidsaandeelhouder te worden ?
Welke gek kon of kan zo iets geloven ?

Toch bleef men volharden in de Wetstraat, want men wist dat dit het einde was. En het moment waarop dit alles gebeurde kwam nog goed uit ook, want het opofferen van Sabena, gaf blijk van moed. Europa vond immers dat er maar plaats was voor 3, 4 grote maatschappijen en onze Premier wilde graag voorzitter worden van dat Europa. Niet te verbazen dat wij een doorn in het oog van bepaalde politieke hoofdrolspelers waren !

Bij de voorstelling van het boek “De crash van Sabena”, vertolkte Herman de Croo het verdwijnen van Sabena als volgt, en ik , die hou van enige beeldspraak, zou het niet beter hebben kunnen verwoorden : “ Het was alsof ik de pantoffels van onder mijn voeten heb voelen glijden”, vertelde hij, en inderdaad, jarenlang heeft een groot deel van de Belgische politiek zich van Sabena bediend als van een paar pantoffels, waar men zich lekker warm in nestelt. Tot op het moment dat ze al te fel begonnen te stinken. Dan heeft men ze gewoon gedumpt en door een ander paar vervangen. Na jarenlang te zijn gebruikt als politiek pretpark, hebben ze onze “grote dame” geprostitueerd in het neutrale Zwitserland. Toen men daar dan uiteindelijk zelf eerst aan grootheidswaanzin ten onder ging, hebben ze hier in Belgie dan maar euthanasie gepleegd op het halfdoodgebloede lichaam. De stekker werd uit het stopcontact gehaald, het overbruggingskrediet, na aftrek van een bedrag dat al snel was overgemaakt aan IATA om de start van SN mogelijk te maken, werd doorgestort op rekening van DAT, en het concordaat was uiteindelijk slechts de wachtkamer naar de executie, die zich op 7 November, precies 5 jaar geleden, voltrok.
Het failliet was geenceneerd en dus frauduleus, een “Agusta-zaak, maar dan in het kwadraat”. De uitspraken van de Voorzitter van de Rechtbank van Koophandel, nadien, liegen er niet om. Duizenden mensen verloren hun job, ondanks talrijke productiviteitsverhogingen en financiele inspanningen, maar in de Wetstraat zag men dat het goed was. Men had het aangedurfd !
Er was geen andere uitweg. Want het mocht zogezegd niet van Europa. Niks is minder waar. Vandaag stellen we vast dat Sabena de eerste en laatste nationale maatschappij is geweest die in Europa van het toneel is verdwenen. In de andere landen van de Europese Unie is men zich bewust van het belang daarvan, en is men politiek bereid de daarvoor nodige investeringen te doen omdat men weet dat ze uiteindelijk een positief resultaat opleveren. In Frankrijk, Italie en Griekenland bvb hadden ze dit al lang begrepen. Zelfs Reutlinger heeft nadien nog verklaard dat Belgie het belang van een nationale carrier zwaar onderschatte.

Het “bodemloze vat” was niet meer. En de publieke opinie, die bleef en blijft men maar voorliegen. Miljarden zouden we aan de belastingsbetaler hebben gekost. Integendeel ! Onze Sabena was een melkkoe met gouden spenen, en haar hoofdaandeelhouder, de staat, heeft nooit nagelaten om zich rijkelijk te bedienen. Elke poging om hierin verandering te brengen werd in de kiem gesmoord. Denkt u bvb maar aan het plan om de piloten uit te vlaggen. Minstens 4 maal het geinvesteerde, of ingepompte geld zoals zo velen het nog altijd graag horen, is teruggevloeid naar diezelfde staat. In het jaar 2000 alleen stroomde de volledige investering van de laatste 7 jaar terug onder vorm van belastingen, bijdragen en facturen aan andere overheidsbedrijven. Dit alles werd mogelijk door de toegevoegde waarde die in het bedrijf werd gecreeerd door de inzet van duizenden, door luchtvaart gepassioneerde, medewerkers.
Hoe groot was de toegevoegde waarde van onze toenmalige voogdijminister ? Zelfs binnen zijn partij noemt men hem “de man die er in slaagt goud in lood te veranderen”.

Vandaag zitten de verantwoordelijken voorlopig nog waar ze toen zaten, of in de buurt. Sommigen onder hen al een paar trapjes lager, of niet meer zo dichtbij, maar onaantastbaar, denken ze. Tijdens het parlementair onderzoek gaven sommigen zichzelf vrijspraak, maar geduld is een deugd ..., het onderzoek loopt verder.

Laat ons, beste Sabeniens, vandaag ónze Sabena herdenken in alle nederigheid, laat ons fier zijn omdat we er deel van uit maken, laat ons dit verhaal blijven herhalen opdat men het nooit zou vergeten; laat ons ook even denken aan al diegenen die er toen bij waren maar vandaag, om welke reden dan ook, spijtig genoeg niet meer, laten we diegenen die het vandaag tengevolge van het failliet nog steeds moeilijk hebben blijven steunen,
en laten we vooral al diegenen die zich vandaag nog steeds, zichtbaar of minder zichtbaar, inzetten voor gerechtigheid, een hart onder de riem te steken.

Ik dank u.