Peter Van de Ven07 mei 2007 – 10:34

Van de repliek van Etienne Vermeersch heeft Tom Lanoye niet één woord goed begrepen, waarschijnlijk door gebrek aan intellect en vorming, maar ook door moedwil. Wat is zijn standpunt?

(1) Tom Lanoye blijkt de mening toegedaan dat een pleidooi voor de lekenstaat gelijk staat met cultuurrelativisme. Dat is vanzelfsprekend ongepast.

De lekenstaat betekent de ontkenning van theocratie en van absolutisme allerlei, dwz ze bakent de grenzen af waarbinnen de praktijk van het godsdienstig handelen zich wettelijk mag bewegen. Daardoor wordt mogelijk dat godsdiensten vredelievend naast en met elkaar leven, en worden religies gestimuleerd zich te bezinnen en hun beginselen te herformuleren om dit vredelievend samenleven mogelijk te maken. Zo merk je dat het Vaticaan onder druk van de lekenstaat de scherpe kantjes van de erfzondeleer beetje bij beetje afrondt, en laat ons hopen dat er een dag komt dat ze die leer grondig herziet.

Het is echter niet omdat de wet niet optreedt bij afwezigheid van overtreding door een bepaalde godsdienstpraktijk, dat cultuurkritiek zelf niet mogelijk meer is. Mijn cultuurkritiek behoort tot mijn vrije meningsuiting, en blijft dus mogelijk.

T-shirts van Blood en Honour mogen niet vergeleken worden met de hoofddoek, vindt Tom Lanoye, dat wel doen is cultuurrelativisme.

Wat zou Tom Lanoye dan willen? Dat we lijstjes maken van "goede" en "slechte" religieuze symbolen? Zoals de Joodse gemeenschap eerst reageerde, een reactie die ze snel weer introk, wegens niet te pruimen: "Een keppeltje is iets anders dan een hoofddoek"? Zulks zou betekenen dat de neutraliteitseis zou omgezet worden in discriminerende verboden van welbepaalde symbolen, wat een grove schending zou betekenen van het gelijkheidsprincipe.

Anders gezegd: Tom Lanoye is voorstander van discriminatie, op voorwaarde dat de juiste gediscrimineerd worden, namelijk: de "slechte".

(2) Het tweede stuk van Tom Lanoye titelt: "Aalmoezenier van ’t seculier". Met die uitspraak suggereert Tom Lanoye dat de lekenstaat en haar filosofie niet meer zou zijn dan een godsdienst, en een democratische rechtstaat wordt zo een “theocratie van seculariteit”.

Met die mening ("de lekenstaat is ook een godsdienst") zit Tom Lanoye op één lijn met het Vlaams Belang en met het moslimfundamentalisme.

Zo wil Alexandra Colen bij thuisonderricht geen verklaring ondertekenen dat ze de mensenrechten zal respecteren, een voorwarde die nu door de Verenigde Naties gesteld wordt aan thuisonderrichters. In Vlaams Belang-kringen zijn begrippen als "theocratie van de mensenrechten" schering en inslag, een dictatuur waarvan ze zich dank zij "SOS-democratie" en het bindend referendum wensen te ontdoen.

Zowel fundamentalistische christenen als moslimfundamentalisme beschouwen de lekenstaat als een christelijke erfenis, die tegengesteld is aan de "echte islam". Ze trekken er natuurlijk wel de tegengestelde conclusies uit, maar het gemeenschappelijk punt van christenfundamentalisten en moslimfundamentalisme is duidelijk: islam en democratische rechtstaat zijn onverzoenbaar, de lekenstaat is een christelijke traditie (en dus mag een kruisbeeld in de rechtszaal).

Die mening, dat de democratische lekenstaat een vorm is van theocratie, is nu ook de mening van Tom Lanoye. Tof om zien dat Tom Lanoye en Alexandra Colen het toch over iets eens zijn: de lekenstaat is een verkapte theocratische dictatuur, en nog leuker is het te merken dat de "anti-fascist" Tom Lanoye in de feiten Vlaams Belang standpunten verdedigt.

Gelukkig voor de democratie vergissen ze zich allebei: de lekenstaat is geen godsdienst, maar een basisvoorwaarde voor godsdienstvrijheid, en voor de multiculturele samenleving.

(3) Een derde suggestie van Tom Lanoye is inderdaad dat de lekenstaat synoniem zou zijn voor de monoculturele samenleving. Niets is minder waar, ik vermeldde het al: de lekenstaat is de beste waarborg voor een multiculturele samenleving.

De lekenstaat staat verscheidenheid en multiculturaliteit niet in de weg, in tegendeel, ze maakt verscheidenheid mogelijk en bevordert ze, omdat ze het conflictueuze van het samenleven van culturelen en religies wegneemt.

Het zijn dan ook diegenen die pleiten voor de onverzoenbaarheid van vele culturen, die tegen de lekenstaat te keer gaan. Die onverzoenbaarheid kan twee vormen aannemen: monocultuur en segregatie, alles dus behalve vreedzame coëxistentie, en dient meestal de machtsaanspraken van de achterliggende potentaten. Niet voor niets is het Vaticaan tegen gemengde huwelijken, d.w0z. tussen christenen en niet-christenen.

Het gaat er in de lekenstaat niet om de hele samenleving seculier te maken, en alle godsdienst te willen uitroeien (alhoewel die wens bestaat bij Verlichtingsfundamentalisten zoals Dirk Verhofstadt en Ayaan Hirsi Ali, maar Verlichtingsfundamentalisten zijn ook fundamentalisten). De lekenstaat is niet anti-religieus, maar vraagt alleen van alle burgers dat zij godsdienstvoorschriften als niet-absoluut zou interpreteren, zodat het geen "zonde" is even of tijdelijk de hoofddoek of het keppeltje af te zetten: men kan ze nog de rest van de dag dragen zo veel men verkiest.

Dat niet-absolutisme weigeren verwijst bijgevolg naar een gebrek aan respect voor de rechtstaat. En, in het specifieke geval van de hoofddoek, kan dat een aanwijzing zijn dat de moslima in kwestie de anti-democratische ideologieën van het islamisme gunstig gezind is. Hierbij verwijzen naar "vrije klederdracht en vrije zelfexpressie", is onzin: geen vrijheid is absoluut en het tolereren van vestimentaire verwaandheid is niet hetzelfde als verdraagzaamheid.

Tom Lanoye begrijpt niet het verschil tussen een muticulturele lekenstaat en multicultureel primitivisme of multi-theocratie die naar segregatie leidt. De lekenstaat gelijk stellen aan monocultuur, is niet minder dan mediathieke manipulatie, dan anti-democratische propaganda.

Het pleidooi van Tom lanoye "tegen de kostschool" is een pleidooi voor een ondemocratische conflictueuze, gesegregeerde en onverdraagzame samenleving, waar de tirannie van het onrijpe en verwaande "Ik" uitmondt in multicultureel primitivisme.

Misschien wordt het ook voor anti-democraten en absolutistisch-verwaanden als Tom Lanoye, dankzij de stimulerende werking van de niet-absolutistische lekenstaat, tijd voor bezinning op de absolute aanspraken van hun narcistische ikjes?

Lees ook:

Neutraliteitseis in de rechtszaal: moet kunnen

Hijab-tumult

Godsdienstvrijheid

Hijab, halal, e.a.-prikelen