koen26 december 2007 – 19:12

Hoewel tijdelijke snelheidsbeperkingen zeker hun nut bewijzen in de onmiddellijke omgeving van snelwegen, dringen duurzame maatregelen zich op, zegt de Intergewestelijke Cel voor Leefmilieu. "Het is jaren geleden dat de lucht zo lang vervuild is geweest door fijn stof", weet Frans Fierens van de Intergewestelijke Cel voor Leefmilieu (Ircel).

"Doorgaans houdt zo'n piekmoment twee tot drie dagen aan, deze keer duurde het bijna een week." Ook de ernst van de situatie is ongezien, aldus Fierens. Charleroi tekende voor de hoogste piek van het hele land: 322 microgram fijn stof per kubieke meter, terwijl de limiet op 50 microgram per kubieke meter ligt. "Die concentratie is de hoogste sinds het begin van de metingen."

Erger dan in voorjaar
Ook Mie Van den Kerckhove van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) noemt de situatie ernstig. "Het was veel erger dan in maart (toen gedurende twee dagen een snelheidsbeperking van kracht was door te hoge concentraties fijn stof, nvdr). De vervuiling in Oost- en West-Vlaanderen afgelopen week was veel ernstiger dan in het voorjaar."
De extreem hoge concentraties zijn te wijten aan het weer, aldus Fierens.

Door de inversie en het gebrek aan regen bleef het stof in de lucht hangen. Voor de volgende dagen wordt regen voorspeld, waardoor de lucht 'gespoeld' zal worden.

Gezondheidsrisico's
Hoewel Ircel geen zicht heeft op de onmiddellijke consequenties van de grote hoeveelheden fijn stof op de volksgezondheid spreekt het toch over ernstige gezondheidsrisico's. "Honderden studies wijzen uit dat op piekmomenten significant meer mensen in het ziekenhuis worden opgenomen met ademhalingsproblemen, en dat meer mensen sterven door hartfalen. Dat komt doordat de kleinste stofdeeltjes, die rechtstreeks in de bloedbaan worden opgenomen, tot verstoppingen kunnen leiden." Maar volgens Fierens zijn de langetermijngevolgen voor onze gezondheid nog ernstiger. "Door de levenslange blootstelling aan fijn stof daalt de levensverwachting met een jaar."

Europese normen
Hoewel Fierens heil ziet in tijdelijke snelheidsbeperkingen acht hij duurzamere maatregelen noodzakelijk. "Tijdelijke maatregelen hebben zeker enig effect, vooral voor mensen die nabij een snelweg wonen. Daarbij werkt zo'n snelheidsbeperking ook sensibiliserend. Maar het wordt moeilijk om aan de Europese normen te voldoen, zelfs met alle geplande technische maatregelen. We zitten nu al bijna aan de limieten van het economisch haalbare."

Fierens verwijst naar Duitsland, waar weldra de meest vervuilende auto's uit de binnensteden geweerd worden. Vooral oude dieselwagens, die het meeste fijn stof uitstoten, zal de toegang tot de steden ontzegd worden. "Zelf heb ik gemengde gevoelens bij dat soort voorstellen, omdat er geen rekening wordt gehouden met het sociale aspect. Het zijn namelijk vooral armere mensen die met oude wagens rijden. Maar het is wel tijd dat we op zoek gaan naar gelijkaardige maatregelen." (Lotte Beckers)