anarchist black cross - gent14 februari 2008 – 12:58

Afdwingen van spijt
Fresnes, oktober 2004

Fresnes, tweede afdeling Noord, eerste verdieping. Het is nu al vijf maanden dat de administratie me blokkeert in de arresthuizen van de Parijse regio. En geen enkel nieuws van een eventuele transfer naar een centrum voor langgestraften. Op zijn minst heeft dit verblijf me opnieuw toegelaten te constateren hoezeer, in dit tijdperk van triomferend neoconservatisme, de detentie van politieke gevangenen berust op twee fundamentele peilers: de gemilitariseerde veiligheid en de onophoudelijke eis om berouw te tonen. Voor het eerste hebben ze de gemaskerde eskadrons en de geweren op de uitkijktorens. Voor het tweede heeft de staat zijn seculiere ordes ontwikkeld: sociale assistenten, strafuitvoeringsrechters, directeurs en onderdirecteurs, gerechtsjournalisten, etc. Nog maar nauwelijks heeft één van hen me ontmoet of de vraag brandt hem op de lippen: “Hebt u spijt? Mijnheer Rouillan, als u uw spijt uitdrukt, zal uw vraag voor voorwaardelijke met een heel ander oog worden onderzocht…”

Op ieder moment, ondanks de jaren, komt de vraag weer op tafel. Hun moraal voert de permanente chantage in (daarop volgen de represailles van de volgende transfer, die van de detentieomstandigheden en van de afgewezen vrijlating) en verbant iedere bevraging van de ondervraging zelf. Tot op heden hield ik me aan een principieel standpunt, aan hetzelfde antwoord als aan de rechters. Onveranderlijk: “Ik weiger de vraag te beantwoorden”.

Want wat is deze tirannieke notie anders dan een joods-christelijke knieval? Uiteraard richt het “hebt u spijt?” zich enkel tot hen die tegen het systeem hebben gestreden. Stel u voor: Mitterrand die spijtbetuigingen eist van de Algerijnse generaals-staatsgreepplegers alvorens hen amnestie te verlenen? Hebt u ooit gehoord van een rechter of van een journalist die het aandurfde de vraag te stellen aan Papon? aan Aussaresses? aan de moordenaars van de OAS? En zoniet, misschien aan de kaders van Luchaires en Giat die de bloedbaden van de Irak-Iran oorlog hebben bevoorraad met oorlogsmateriaal en raketten? Nooit! Evenmin aan de bestuurders van Protec die, sleutel op de deur, een chemische gasfabriek aan Sadam Hoessein leverden. Neen. Maar vandaag moet men berouw betuigen omdat men zich verzet heeft en gratie vragen omdat men rebelleerde. De reactionaire apotheose is zodanig dat na twee decennia van gevangenis – en wat voor gevangenis: totale isolatie, alle soorten van beperkingen, geweldplegingen, etc. – zij daarbovenop nog een publieke zelfkastijding zouden willen, koord om de hals, het hoofd bedekt met as.

Socialen of ronduit rechts, de regeringen houden dezelfde traditie in stand. De laatste keer dat men mij de vraag heeft gesteld, kwam er in Madrid een polemiek op gang die even snel gesmoord werd als ze opgekomen was. De regering van Zapatero had veteranen van het Azul legioen uitgenodigd om te defileren op de nationale feestdag – die zij beschouwen als de dag van de “viering van het (blanke) ras”. We herinneren eraan dat het hier gaat om fascistische vrijwilligers in dienst getreden bij de SS om te vechten aan het Oostfront. Zij waren verantwoordelijk voor bloedbaden, niet enkel op het slachtveld, maar ook, eens terug in het land, in de pelotons die opposanten fusilleerden. Heeft men hen gevraagd of zij spijt hadden vooraleer te verkondigen dat een bladzijde was omgedraaid? – en dat er nooit een denazificatie in Spanje zou zijn(1).

Als men een bladzijde omdraait, is het steeds ten voordele van dezelfden(2).

Daartegenover, om het proces te winnen, moeten de antifascistische strijders zich rechtvaardigen. Het is nu mode rechtszaken te heropenen om hun onschuld te bewijzen(3). Wat een maskerade! Te bedenken dat communisten en anarchisten meewerken aan deze gerechtelijke karikaturen, de zorg om de knoop door te hakken overlaten aan rechters, die vaak zelf oude fascisten zijn, en zoniet, dan toch gevormd door het neo-franquisme. Deze kameraden verraden het engagement van hen die ze beweren te verdedigen.

Wie zijn de ware schuldigen? Degenen die het fascisme op leven en dood hebben bevochten of diegenen die hen koelbloedig hebben vermoord? De militaire rechters, de politieagenten, de beulen en de leiders van de eenheidspartij!

Zijn deze verhalen te oud? Geen nood, het ontbreekt niet aan recentere voorbeelden. Diezelfde socialisten lijken helemaal geen spijt te hebben van hun betrokkenheid in de creatie van de GAL, waarvan de doodseskaders, alleen al op het Franse territorium, de dood hebben veroorzaakt van drieëntwintig militanten en bewoners van het Baskenland(4). In de maand oktober laatsleden werd generaal Galindo, veroordeeld tot vijfenzeventig jaar opsluiting, vrijgelaten na zes jaar detentie. Heeft iemand aan dit eminente lid van de guardia civil gevraagd of hij spijt heeft dat hij twee Baskische militanten die hun toevlucht hadden gezocht in Bayonne ontvoerd heeft, dat hij hen naar een niet meer in gebruik zijnde kazerne heeft gevoerd, hen gedurende dagen en nachten gruwelijk heeft gemarteld tot dat de dood er op volgde, hen dan tersluiks heeft begraven onder ongebluste kalk duizend kilometer daarvandaan? De feiten hebben zich afgespeeld in Frankrijk en bepaalde medeplichtigen zijn heel zeker nog steeds op post in de Franse politie. Maar de vraag zal nooit opkomen in de geest van een rechter, van een journalist, noch van eender welk fatsoenlijk iemand, van de goede katholiek noch van eenieder met ontzag voor de wet.

Iedere keer dat de vertegenwoordigers van de morele, religieuze, juridische, militaire en politionele orde dat berouw van mij eisen, lijkt dat wat mij sinds de strijd tegen Franco heeft gemotiveerd tot strijd, meer dan ooit actueel. Maar geloof ondanks dat alles niet dat ik nergens spijt van heb. Na achttien jaar gevangenis betreur ik, naast duizend andere dingen, de geuren van een dennenwoud na de stormregen te moeten missen, de verlaten straten op bepaalde uren van de nacht, het lachen van mijn kameraden, zij die niet meer zullen weerkeren maar nooit onze herinneringen verlaten, de opstandige betogingen onder de traangasgranaten en zelfs de kogels die suizen als wespen…

Zeker, “men kan treuren over betere tijden, maar niet vluchten voor de huidige”. Dat is niet van mij maar van Montaigne.

Jann-Marc Rouillan

Noten:

(1)Gedurende de twintig jaar dat zij het stadsbestuur in Madrid leidden, hebben de socialisten van de PSOE noch de “calle de la división Azul” herdoopt, noch één enkele straat die een naam uit het fascistische pantheon draagt. Zoals een minister zei, indien men alle fascisten en zij die gecollaboreerd hebben met het fascisme zou buiten gooien, zou er in dit land niet veel volk meer overblijven. Hij heeft ongetwijfeld gelijk, maar dat heeft niet belet dat, in Duitsland, waar de situatie vergelijkbaar was, het Nürembergproces heeft plaatsgevonden.
(2)Over de behandeling met “twee maten, twee gewichten” van politieke tegenstanders, lees Jann-Marc Rouillan en Thierry Discepolo, “On dit bien que la justice est aveugle”, . (nvdu)
(3)Bijvoorbeeld, het proces van Puig Antich, laatste geëxecuteerde aan de garot, in maart 1974, van het franquistische tijdperk, zal binnenkort heropend worden; net zoals dat van Delgado en Granado, anarchistische militanten die tien jaar eerder werden vermoord.
(4)Gecreëerd door de Spaanse politie hadden de Groupes antiterroristes de libération (GAL) de missie de leden van de ETA die een onderkomen in Frankrijk hadden te elimineren. In het kader van een politiek om druk te zetten op Frankrijk, waren de GAL verantwoordelijk voor talrijke aanslagen en zevenentwintig doden tussen 1983 en 1987. Enkele van deze huurlingen zijn later veroordeeld tot lange gevangenisstraffen.(nvdu)

(vertaling: Juan S Gorra)