Maatschappelijke vraagstukken

Ik heb even pauze genomen. Er gebeuren alleen belangrijke dingen als ik weg ben. Nog maar pas had ik een drukke maar leuke dag, en ging s'avonds naar het café, maar kreeg ik een zelfingenomen ouwehoer over me heen, gezellig samen zitten sterven met me. Daar moet ik dan dankbaar voor zijn. Hij wilde me vijf keer een hand geven en even zo vaak afscheid nemen; uiteindelijk deed hij dat laatste dan echt, alsof hij me alleen op de Noordpool overliet aan een gewisse dood, en ging naar de plee. Ik ging na hem. Hij ging bij zijn soortgenoten aan de bar zitten.
Over wildplassen gesproken.
Toen ik terugkwam, zei ik: "Je pist naast de pot. En als ik na je kom, zal ik daar voor op moeten draaien. Zo gaat dat. En dit was ook de kern van ons gesprek."
Als ik niet zoiets gezegd had, was ik er waarschijnlijk uit gegooid, omdat ik hem al teveel had tegengesproken, terwijl hij me een jaar eerder op een glas bier had getrakteerd, wat ik vergeten was, hem ook trouwens. Hij maakte daar een punt van.
En om die reden komt die figuur dan naar me toe, begint te me uit te vragen wat ik in het café zoek enzovoort, omdat ik niet veel zeg en in een 'hoekje' zit, en wat voor werk ik doe, en besluit dan - hij was aanvankelijk nog wel oké: "Ik dacht wel dat je geen werker bent", terwijl hij me een telefoon in mijn handen duwt om zijn vrouw gedag te zeggen, die drama schrijft voor de televisie, en net even belt.
Ze had misschien even geen inspiratie.
"Hoi, hoi."
Hij heette Arie, maar ik kwam daar te laat achter. Ik was verplicht dankbaar te glimlachen en complimenten uit te delen omdat ik ook nu al weer een glas bier van hem had gekregen, echter bijna met het paternalisme van de homofiele pater, zo bleek. Het stond er al voor ik in de gaten had dat ik er in gestonken was. Ja, op een gegeven moment wilde hij natuurlijk ook mijn mening horen over homo's, en of ik er misschien een zou kunnen zijn; zonder homo bestaat er geen gesprek in een café.
Zo gaat dat bij de respectabele burger. In veel opzichten ben ik het met je eens, maar in één toch niet, dat je me eens zei dat ik me niet kwaad moet maken. Zonder dat slaapt iedereen in.
Ietwat later kwam er nog een secondant naar me toe die me een half uur lang met steelse blik probeerde met 'u' aan te spreken, terwijl ik inmiddels met iemand anders in gesprek was. Daarna viel hij in slaap naast me in zijn stoel.
Hij heeft daar een uur in zijn stoel liggen snurken met zijn hangbuik en grijsgele hangsnor snor van het bier. Als ik niet in had gezien hoe dom hij was, had ik medelijden met hem gehad, zo aandoenlijk was het.
Doordat de barkeeper plotseling zijn handen vol kreeg aan allerlei van dit soort gasten waar het café mee vol liep, steeg ik nu van het niveau van de paria tot dat van de laatste strohalm, als ik dat al niet was. Alleen kwam dat bij de eerste bestelling nog niet zo uit, me als zodanig te respecteren. Hierdoor kon ik, ondanks alles, toch mijn mening over enkele maatschappelijke vraagstukken naar voren brengen.
Ze hadden me bijna meegetrokken in de afgrond. Dus het was acrobatiek.
Er is heel veel woede nodig, zoveel dat je er zuinig mee om moet gaan, dat wel.
Het sfeerbeeld moet duidelijk worden voor het publiek.

Eén koffie graag

Ik zat weer eens op de bibliotheek. Ik nam een koffie, en de pinautomaat deed het niet van de week. Moest ik contant betalen, maar had ik niet. Ik kreeg de koffie cadeau. Wat later toen de pinautomaat volgens de bedienden gerepareerd was, en ik nog een koffie nam deed hij het toch weer niet en haalden ze de portiers erbij omdat ik verondersteld bewust de zaak in de maling nam met mijn pinkaart. Ik kreeg demonstratief de tweede kop koffie niet mee, noch cadeau noch op afbetaling. Ik vond dit op zich oké, los van de psychische luchtvervuiling. Ik ben de hele stad in gelopen om te pinnen en de eerste toch te betalen. De hele bibliotheek hield me al in de gaten.
Een andere keer zit ik daar te schrijven aan een lang verhaal, en word ik gesommeerd door een mannetjesputter dat ik geen koffie naast me mag hebben op tafel, beneden in de hal. Ik schrik me dood vanweg zijn penetrante fanatisme. Toen ik een week daarvoor ergens boven zat met een drankje had dezelfde man gezegd dat je alleen in de hal alleen beneden iets mag drinken. Maar ik moest nu acuut opstaan en weglopen in het midden van een stuk: pure intimidatie.
De laatste keer dat ik hier was toen ik een koffie wilde bestellen beneden in de catering had ik er al speciaal voor gezorgd dat ik geld op zak had, maar deed de kassa het niet, dus de caissière vroeg of ik contant had. Ik begreep dat de pinautomaat het niet deed. Maar nee, nu deed de kassa het niet. Ze had al ingeschonken. En ik had contant maar niet gepast. Ze werd al chagrijnig, dus ik zeg: "Hou de koffie dan maar." De caissière wist het verschil blijkbaar niet tussen 'contant' en 'gepast' in het Nederlands. Ik wil betalen met de pinautomaat, en die doet het ook niet. Ze zegt, nadat er al zichtbaar lichte spanningen bij me zijn ontstaan, dat ik later wel kan komen betalen. Ik loop dus weg, licht geagiteerd, en word even later onderschept door een beveiligingsbeambte omdat ik niet wíl betalen. Ik hoef nog net geen identiteitskaart te laten zien. Er wordt een tweede beambte bijgehaald, die mobieltjes weer.
Alles bij elkaar heb ik daar een uur nodig gehad om mezelf te rechtvaardigen. Ik was gewoon gegijzeld. Ik vraag telkens: "Mag ik nu gaan, maar daar hadden ze geen antwoord op dan, na even hopeloos na te denken: "Ja, ja, als u mij normaal aanspreekt, of liever mijn collega" of zoiets. Ik werd natuurlijk kwaad en werd ook daarop afgerekend, en met de verholen verachting van de arbeidersklasse beschuldigd dat ik mooie woorden gebruikt - dat waren de woorden 'gijzeling' en 'intimidatie' - en dat ik niet zo intellectueel hoef te doen. "Het maakt ons helemaal niet uit wie u bent, professor, of arbeider, student of werkeloos."
Ze zeiden dat ik geluk heb dat ik er niet uit gegooid ben. De ene portier zegt vervolgens, knikkend naar zijn collega (om duidelijk te maken hoe nobel en vergevingsgezind die wel niet is, en wat een mazzel ik daar wel niet mee heb, en indirect natuurlijk door dit compliment - waar ze elkaar verliefd en dankbaar mee in de ogen kijken - hoe veel nobeler hijzelf wel niet is, vanaf de nog veel hogere en met ernstiger verantwoordelijkheid van de maatschappelijke ladder beklede sport (de kameraadschap van Ajacieden) waar hij zelf op staat: "Deze meneer zegt dat u nog mag blijven, maar ik had je (hij werd plots amicaal) er al uit gegooid."
Ik zeg:" Dus er is ook nog willekeur in de toepassing van dat uniform?"
"Meneer, we doen gewoon ons werk. Dit zijn de regels."
Dit is de nieuwe openbare bibliotheek van Amsterdam.