Indymedia.be is niet meer.

De ploeg van Indymedia.be is verhuisd naar DeWereldMorgen.be waar we samen met anderen aan een nieuwswebsite werken. De komende weken en maanden bouwen we Indymedia.be om tot een archief van 10 jaar werk van honderden vrijwilligers.

De onverwoestbare rede

De onverwoestbare rede

En zo leerde ik dat de wereld van de volwassen mens er één moest zijn van grote orde, waarin de rede haar voornaamste zetel had.
Natuurlijk drong buiten de veiligheid van dit huiselijk domein ook een andere wereld door, waarin wanorde en redeloosheid zichtbaar werden. Toch bleef dat een verre wereld. In onbekendheid even ongrijpbaar als verontrustend.

leuven abugraibsmall.jpg

In Leuven Station hangen voor de tweede keer een serie van deze affiches met de bedoeling ons de extra politiemacht te doen accepteren, als redelijk in het station. De rode kleur van hun kostuums roept bij mij woede, agressie en frustratie op. En dan krijg ik kippevel van de associatie met Abu Grhaib met de foto ernaast, ook dit voor de tweede keer. Zijn deze subliminale boodschappen moedwillig hier gehangen? Gelooft u nog in toeval tot twee maal toe?
Als overtuigingen zo beslissend zijn bij het vermogen tot luisteren, waarom zou men dan dat oor niet rijp maken door eerst de overtuigingen te beïnvloeden, bijvoorbeeld door in te spelen op collectieve angsten?

In mijn kleine universum groeide de overtuiging dat bij elk probleem tussen mensen de rede als vanzelf werd aangesproken, zodat misverstanden bij de basis werden bestreden.

De vraag waar de rede voor stond was mij als kind glashelder. Eerste twijfel ontstond toen geleidelijk aan duidelijk werd dat het gewone kennelijk zo universeel niet was. Je hoefde daarvoor de TV maar aan te zetten. Hoe kon het bestaan dat mensen schreeuwen, elkaar aanvliegen en tot wederzijds verdriet elkaar de hersens in slaan?

De voor de hand liggende orde van thuis veranderde langzaam in een raadsel. Nog tientallen jaren zou het duren voordat ook met het brein van de volwassene iets van die prilste zekerheid begrepen zou worden.

Het leek zo perfect geregeld. Wanneer twee partijen de wezenlijke situatie achter een opdoemend conflict achterhalen, iets waarvoor ze elkaar nodig hebben, hoe zou dan van enig conflict nog sprake kunnen zijn? Het kwam er op neer dat mensen zich via de rede naar elke oplossing konden toewerken, omdat de rede naar waarheid leidt en omdat waarheid nu eenmaal ieders ijkpunt is.

Tot mijn gestaag groeiend afgrijzen bleek dat blinde vertrouwen in de rede als richtlijn, als noordster voor wie verdwaald is, een nogal naïeve aanname. Een overtuiging zo diep geworteld dat simpele kennisneming onvoldoende bleek. Verbazing over die wankele rede is er nog steeds. Hoeveel woorden mensen niet uitspreken zonder elkaar te horen! Woorden die het ene zeggen, terwijl ze het andere bedoelen...

Soms lijkt het geen verschil te maken met hoeveel vernuft, met hoeveel analyse, onderbouwing of vurige intentie woorden zijn uitgesproken om de ander dat ene punt duidelijk te maken.

Wat in kleine kring zo moeilijk blijkt, hoe onmogelijk moet dat wel niet zijn als er collectieve overtuigingen in het geding zijn? Als één persoon al niet luistert, hoe krijgt men van zovelen dan een oor?
Als overtuigingen zo beslissend zijn bij het vermogen tot luisteren, waarom zou men dat oor dan niet rijp maken door eerst de overtuigingen te beïnvloeden, bijvoorbeeld door in te spelen op collectieve angsten, hebzucht of pure onwetendheid? Allemaal vragen en overwegingen die de kwetsbaarheid van de rede benadrukken.

Het bespelen van overtuigingen om een collectief gehoor rijp te maken voor anders lastig te verkopen boodschappen is een bekend onderdeel van propaganda. De resultaten kunnen verbluffend zijn, zonder dat velen het door zullen hebben. Maar het is oneerlijk.

Met waarheid of waarheidsvinding heeft het niets van doen. Propaganda is meer dan het mooi uitdossen van de etalage. Met valse schijn dient zij een geïsoleerd belang, waarbij mensen hun eigen zaak voor dat van anderen laten gaan.

De gebeurtenissen op 11 september brachten mij uiteindelijk op de 'Onmacht van de Rede'. Het doorprikken van de aanvalslezing, die met zoveel succes in het collectieve geheugen van een groot deel van de mensheid werd gegrift, is niet nodig aan de hand van een enkel voorbeeld. De hoeveelheid argumenten en bewijzen ervoor is eindeloos, van welke kant men het onderwerp ook beschouwt.

De reden dat het doorprikken van valse beeldvorming en manipulatie niet op grote schaal heeft plaatsgevonden is dat de beschikbare informatie nooit via het mainstream circuit is verspreid.
In het jargon van de Amerikaanse regering waren kritische vragen niet alleen onpatriotisch, de gedachte eraan was verwerpelijk en zelfs gevaarlijk. De daders van 9/11 staan symbool voor vernietiging en angst, zodat demonisering simpel was. Grote adverteerders en een aanzienlijk deel van het Amerikaanse publiek werden bij de minst kritische vragen al op de kast gejaagd en reageerden getergd. Zelfs gevierde columnisten als William Safire van de New York Times sloegen, geheel in harmonie met de oorlogsretoriek van het Witte Huis, de oorlogstrom.
Regeringsofficials en beleidsmakers deden er graag een schepje bovenop. Hun uitspraken werden door nieuwsredacties dan ook 'betrouwbaarder' (lees: veiliger) geacht dan kanttekeningen van menige deskundige in het veld. Lees ook het artikel hieronder over de nieuws analysten die voor het pentagon werken.

Waar is de rede en hoe vinden we haar terug? Hoe herscheppen we de voorwaarden waarin de rede opnieuw tot leven komt? De rede van enkelingen kan krachtig zijn, maar zonder ruime weerklank blijven dat geïsoleerde vlammen zonder haard.

Met dank aan de auteur: Frank Ho
http://www.waarheid911.nl/onverwoestbare_rede.html