Groene Gordel Front17 oktober 2008 – 21:59

Het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen erkent het probleem van zonevreemde
bossen niet!
Zonevreemde bossen worden door dit RSV niet beschermd!! Het RSV houdt geen rekening
met het feit dat bossen ook op niet groen-ingekleurde bestemming staan. Deze bossen zijn
daardoor bedreigd met verdwijning. Door een stedenbouwkundige vergunning kan een
zonevreemd bos van de kaart geveegd worden. Als er niet snel iets gebeurd, dreigt enorm
veel bos te verdwijnen. Meer dan 40.000 ha van onze Vlaamse bossen zijn zonevreemd. Dat
is meer dan één vierde van ons bosareaal. Tienduizend hectare of bijna 4 miljoen bomen
hiervan zijn onmiddellijk bedreigd.
Zonevreemde bossen zijn vaak waardevol
Vaak gaat het dan ook over zeer waardevolle en oude bossen. Soms zijn ze zeer waardevol
naar recreatie toe en is het een onmiskenbare plek voor rust van de omwonenden. Soms
gaat het om een zeer waardevol ecosysteem en/of een zeer oud bos met zeldzame
plantsoorten. Altijd is het een toevluchtsoord voor tal van dieren, een bron van zuivere
lucht, een meerwaarde voor de waterhuishouding, ... Daarbij komt nog dat het niet enkel
om kleine bosfragmenten gaat. Meer dan 100 van deze zonevreemde bossen blijken groter
dan 25 ha te zijn en een dertigtal zelfs groter dan 50 ha!!
Enkele cijfers om dit te illustreren:
• Meer dan 8% van ons écht oud bos (meer dan 250 jaar oud) is “zonevreemd”. Oude
bossen zijn belangrijke toevluchtsoord voor fauna en flora, en zijn eigenlijk
onvervangbaar, ook niet door nieuwe bossen.
• De Biologische Waarderingskaart leert ons dat 17 000 ha zonevreemde bossen
ecologisch waardevol is en dat 6 500 ha ecologisch zeer waardevol is.
Maar ontbossing moet toch gecompenseerd worden?
Zonevreemde bossen die gekapt worden, moeten inderdaad gecompenseerd worden. Dit
kan door een nieuw bos aan te planten, of door een bosbehoudsbijdrage te storten aan de
overheid. Helaas: de huidige compensatieregeling werkt niet. Probleem is namelijk dat er
planologisch geen zones aangeduid zijn om aan compensatiebebossing te doen! Er is dus
gewoonweg geen plaats voorzien voor compenserende bossen. Veel bossen worden dus niet
gecompenseerd, en als dat wel zo is, worden nieuwe zonevreemde bossen aangeplant!
Bovendien zijn heel wat bestaande, zonevreemde bossen biologisch zo waardevol dat ze
niet gecompenseerd kunnen worden door het aanplanten van nieuwe, jonge boompjes.
Degelijke waardevolle bossen mogen niet gekapt en gecompenseerd worden, maar moeten
behouden blijven. Daarom moet de huidige compensatieregeling worden herzien, zodat
ontbossen en compenseren niet meer de regel is, maar enkel in uitzonderlijke gevallen kan
worden ingezet.
Zonevreemde bossen zijn niet te verwaarlozen!
Het is dus duidelijk dat deze zonevreemde bossen niet zomaar te verwaarlozen zijn, zoals
het beleid momenteel wel doet. De Vereniging voor Bos in Vlaanderen vzw wil aantonen
hoe belangrijk deze bossen wel zijn en de politici in de vooravond van de Vlaamse
verkiezingen aansporen deze waardevolle bossen eindelijk te regulariseren.
Invoering van de planbaten – planschade regeling: de oplossing!
Zonevreemde bossen zijn een probleem van ruimtelijke ordening en ontstaan bij het
inkleuren van de gewestplannen in de jaren 1970. Hierbij heeft men vele bossen “over het
hoofd gezien” en een harde bestemming gegeven. Om deze planologische fouten nu recht
te zetten is er veel geld nodig. Bij een herbestemming of aankoop door de overheid eist de
huidige eigenaar immers vergoed te worden tegen de prijzen van de huidige bestemming.
Deze planschade kan gefinancierd worden door het starten van een planbatenfonds.
Eigenaars die door bestemmingswijzigingen meeropbrengsten realiseren storten deze
opbrengsten in een planbatenfonds, waaruit dan geput kan worden om planologische
fouten uit het verleden op te lossen.
Onze eisen voor zonevreemde bossen
De Vereniging voor Bos in Vlaanderen vzw eist dan ook:
1. de erkenning van de problematiek van de zonevreemde bossen door het beleid
2. de aanpassing van het RSV en de wetgeving op de ruimtelijke ordening zodat de
zonevreemde bossen beschermd en behouden blijven, zoals dat ook voor de
zonevreemde bedrijven het geval is!
3. de snelle opmaak van ruimtelijke uitvoeringsplannen ter afbakening van de
natuur- en bosstructuur, waarin prioritair de belangrijkste zonevreemde bossen
worden geregulariseerd
4. dat de compensatieregeling enkel slechts uitzonderlijk wordt toegepast, zodat
dit niet meer de regel is
5. effectieve compensatiebebossingen indien er toch gecompenseerd wordt
6. de onmiddelijke invoering van een planbatenfonds, waaruit geput kan worden
om planschadevergoedingen te betalen om planologische fouten uit het
verleden op te lossen
Voor meer informatie:
Bert De Somviele
Vereniging voor Bos in Vlaanderen vzw
0474/274.094