thierry debels21 oktober 2008 – 10:19

Beweer ik dat de return van aandelen de komende jaren negatief zal zijn? Helemaal niet. Het is best mogelijk dat het vandaag zelfs hét moment is om aandelen goedkoop in te slaan. Alleen: dat argument heb ik in maart 2003 van zelfverklaarde “experts” ook al eens gehoord.

Beleggers moeten volgens diezelfde experts enkel “spelen” met geld dat ze de komende jaren niet nodig hebben en waarop ze verliezen moeten kunnen lijden. Onzin. De meeste particuliere beleggers beleggen in aandelen vanuit het perspectief om een iets hoger rendement te halen.

Beleggers moeten van de beurs wegblijven omdat de spelregels tijdens het spelen grondig en diepgaand veranderd zijn. Er is wereldwijd door overheden een keuze gemaakt om te kiezen voor de spaarder en tegen de belegger. Dat is uiteraard het duidelijkst zichtbaar bij Fortis. Maar ook bij andere financiële instellingen zoals ING is het zelfde proces inherent aanwezig.

Sinds 2002 schrijf ik over de financiële markten. Al in mijn allereerste boek “Emotionele intelligentie op de beurs” geef ik particuliere beleggers praktische tips mee waardoor ze zichzelf kunnen beschermen tegen hun eigen contraproductief gedrag. Ik heb ondertussen al minstens 100 keer geschreven dat ze aandelen die zakken, onherroepelijk – ik herhaal: onherroepelijk – moeten verkopen.

Ik heb tientallen keren geschreven dat ze niet mogen ‘middelen’. Dit wil zeggen dat ze geen aandelen mogen bijkopen die in waarde gezakt zijn, om de gemiddelde aankoopkoers te verlagen. Toch hebben tienduizenden beleggers exact datgene gedaan bij Fortis toen ze intekenden op de kapitaalverhogingen aan 15 en 10 euro.

Mijn voorlaatste boek “Wat de belegger zeker moet weten” begon ik met een hoofdstuk over de 10 ergste beursdalingen van de laatste decennia. In mijn laatste boek “50 praktische vragen over beleggen” beweer ik dat aandelen het niet altijd beter doen dan obligaties - zelfs over een periode van 10, 20 of 30 jaar. Heb ik gelijk gekregen? Ja. Voel ik me nu goed ? Neen. Integndeel zelfs: ik ben woedend, gefrustreerd en bitter.

Beste belegger: luister niet naar analisten die beweren dat het koersdoel van aandeel X zoveel euro bedraagt. De analisten weten het ook niet. Als de overheid bovendien in het spel tussenkomt en de regels drastisch wijzigt, is geen enkele waarderingsmethode meer van toepassing.

Wat raad ik dan wel aan ? De allereerste en belangrijkste regel van een spaarder en belegger is het behoud van kapitaal. Vergeet dus die nonsens van bereidheid om geld te verliezen. Kapitaalbehoud is primordiaal. Dat was gisteren al zo. Dat is vandaag zo. En dat is morgen nog altijd van toepassing. En vergeet de onzin over inflatie. Deflatie is immers het ordewoord.

Binnen het kader dat de overheden wereldwijd gekozen hebben om spaarders te allen prijze te redden, is een keuze gemaakt tegen de aandeelhouders.

De enige haalbare oplossing is dus geld op een spaarboekje te zetten. Ik hoor de “experts” nu al fulmineren. Beleggers hebben een verlies van 50 procent - alleen al dit jaar - en als ze dat geld nu op een rekening zetten, verliezen ze de mogelijkheid om dat verlies de komende jaren te compenseren. Dat klopt. En nogmaals, het is best mogelijk dat aandelen het de komende maanden en jaren opnieuw beter zullen doen. Slechter kan bijna niet.

Maar beleggers moeten uitmaken of ze in dit vervalste spel nog willen meespelen. Aandelen zijn de facto opties geworden. ‘Goede huisvaders’ die vandaag correct willen beleggen in ‘goede huisvader aandelen’ zijn eigenlijk tegen hun zin speculanten geworden die financiële instrumenten in portefeuille hebben die er niet in thuishoren.

De volatiliteit of beweeglijkheid van aandelen is extreem geworden. Bij sommige aandelen - Fortis, GM - is het aandelenkarakter verdwenen en is de titel verworden tot respectievelijk een gok op de afloop van hoopje rommelkredieten of de overleving van het bedrijf. Welke lange termijn belegger wil dit ?

Ik heb me willens nillens neergelegd bij de roof van Fortis en voel mee met de woede van de half miljoen bestolen Fortis aandeelhouders. Ik heb me ook neergelegd bij de voorkeursbehandeling van Dexia en Ethias om de evidente redenen.

Ik schrijf me ook in Keynesiaanse traditie in dat een economist moet zoeken naar praktische en haalbare oplossingen om de werking van de vrije markt te vrijwaren. Inmenging van de staat hoort daar bij. De rol van een rechtgeaarde economist is de bewaarengel te zijn van de ‘mogelijkheid van beschaving’ zoals Keynes schreef.

Alleen kan ik echt niet aanvaarden dat er een keuze gemaakt is tegen de aandeelhouders.