‘Manifest OpenRuimte AdemRuimte’: open ruimte en gezonde lucht zijn schaars goed in Vlaanderen

Jan Turf18 maart 2009 – 13:11

35 Vlaamse organisaties, gesteund door 20 prominenten uit de academische, medische en culturele wereld, klagen in een manifest het gebrekkig ruimtelijk beleid in Vlaanderen aan. Ze wijzen op de negatieve impact ervan op milieu en gezondheid.“Elke dag verdwijnt er 7,5 hectare open ruimte onder asfalt, steen en beton. Dat is de oppervlakte van 11 voetbalvelden. Dag in, dag uit.” stellen ze in een manifest dat de toepasselijke naam ‘OpenRuimte AdemRuimte” meekrijgt. Heel wat projecten zullen in de toekomst bijkomende verkeer genereren. Meer lawaai, meer fijn stof, meer CO2-emissies. Maar de Vlaamse overheid lijkt het overzicht verloren. Erger nog: door alles op de eenzijdige keuze voor logistiek en transport dreigt de toestand in Vlaanderen volledig onleefbaar te worden. “Het wordt de hoogste tijd dat de Vlaamse overheid zich gaat te bezinnen” stelt Jan Turf van BBL.

OpenRuimte AdemRuimte

“Open ruimte is in Vlaanderen een schaars goed. Gezonde lucht ook. In geen enkele andere Europese regio liggen wegen, woonwijken en industrie zo kriskras door elkaar. Nergens is het wegennet zo dicht of is het tekort aan zuivere lucht, bossen, natuur en open landschappen zo nijpend. In geen enkele andere regio is de nood aan een weldoordachte ruimtelijke ordening zo groot”, zo start het Manifest OpenRuimte AdemRuimte.

De initiatiefnemers hebben niet minder dan 23 projecten in kaart gebracht, soms heel verschillend van aard, maar die één zaak gemeen hebben: ze tasten de schaarse open ruimte in Vlaanderen verder aan, versnipperen het landschap en genereren bijkomend verkeer, met alle milieu- en gezondheidsimpact van dien.

Daarom pleit het Manifest OpenRuimte AdemRuimte voor beraad: “Ook op bestuursvlak heeft de versnippering toegeslagen, lijkt niemand nog een kijk te hebben op het geheel. En zeker niet op de gevolgen voor mobiliteit, gezondheid en milieu. In veel van de nieuwe projecten liggen kiemen voor de milieu- en gezondheidsproblemen van de toekomst.”

Het Manifest waarschuwt er voor niet alles eenzijdig op de ontwikkeling van Vlaanderen tot de logistieke poort van Europa te maken. “Tal van grote infrastructuurprojecten passen in deze logistieke koorts: de aanleg van weer een nieuw dok in de Antwerpse haven, met inname van 1000 hectare open ruimte; de omvorming van het Albertkanaal tot bijkomende havenkaai (ENA), de tal van ‘logistieke parken’ langs onze autowegen, delen van het START-project, waaronder het (reeds vergevorderde) cargopark aan de luchthaven van Zaventem, het Seine-Schelde-Westproject voor een nieuw kanaal in het Zeebrugse achterland, …”

Eenzijdig inzetten op logistiek is niet alleen ecologisch, maar ook economisch fout, zo oordelen de ondertekenaars: “ Het alternatief voor deze logistieke keuze bestaat: zet in op economische activiteiten die toenemende welvaart koppelen aan lagere milieudruk. Help klassieke industrieën – de chemie voorop – te innoveren en zich hier te verankeren, zet in op nieuwe eco-industrieën en –diensten, op doorgedreven energiebesparing en groene energieproductie. Bovendien is en blijft er in Vlaanderen plaats voor intelligente en duurzame transport en logistiek.”

De komende maanden willen de initiatiefnemers in heel Vlaanderen het debat aanwakkeren en politici tot nadenken stemmen. De aankomende verkiezingen zijn daarvoor het beste moment. ‘In het volgend regeerakkoord moet duidelijk staan dat het behoud van de schaarse Vlaamse open ruimte voorrang heeft”, aldus Jan Turf. “We moeten kiezen voor zuinig ruimtegebruik en voor het terugdringen van de verkeersgroei. Vlaanderen kan die keuzes zelf maken.”

Manifest

Lees en teken het volledige manifest op www.openruimteademruimte.be . Deze website geeft ook een overzicht van alle geplande grote infrastructuurwerken in Vlaanderen, die een claim op de open ruimte leggen.

Ondertekenaars

Het manifest werd inmiddels ondertekend door een twintigtal prominenten uit de academische, medische en culturele wereld.

Dit is de eerste lijst van ondertekenaars (de meest recente lijst staat op www.openruimteademruimte.be/ondertekenaars)

em. prof. dr. Rudi Baron Verheyen, erevoorzitter MINAraad Vlaanderen, ere rector-voorzitter UA; Geert Noels, econoom en auteur van ‘Econoshock’; prof. dr. Evert Lagrou, emeritus hoogleraar stedenbouw, departement Architectuur Sint-Lucas; prof. dr. Georges Allaert, gewoon hoogleraar ruimtelijke economie & ruimtelijke planning aan de UGent; dr.Johan De Mol, mobiliteitsdeskundige UGent; dr. Dominik Selleslagh, hematoloog van het AZ Sint-Jan te Brugge; dr. Marc Goethals, cardiolooog OLV-ziekenhuis Aalst; dr. Tim Nawrot, eenheid voor longtoxicologie KU Leuven; prof. dr. Nic Van Larebeke, Studiecentrum carcinogenese en primaire preventie van kanker van de UGent, Woordvoerder van het Steunpunt Milieu en Gezondheid; Willy Miermans; Docent Verkeerskunde -Woonecologie, Universiteit Hasselt en PCVO-Hogeschool voor Verkeerskunde-Diepenbeek PHL-Dept. Architectuur; Jef Vanreusel, architect - ruimtelijke planner; Wim Kennis, socioloog – planoloog; prof. dr. Koen Raes, Gewoon Hoogleraar Ethiek, Universiteit Gent, Peter Vermeulen, ir. Architect – ruimtelijke planner; Geertrui Daem (auteur); Walter van den Broeck (auteur); Wigbert (zanger); Mong Rosseel (theatermaker) en Pol Goossen (acteur).