thierry debels18 april 2008 – 19:46

Niet iedereen is gelukkig met deze trend. Zo pleit Cedric Ryngaert in zijn boek ‘Anders globaliseren’ voor een andere aanpak. Het grote probleem is dat ‘anders globaliseren’ een containerbegrip is voor diverse (sub)stromingen die in essentie tegen de liberalisering van de wereldhandel zijn.

In het boek van Ryngaert wordt dat ook vrij snel duidelijk. Amerika is weer eens de boeman van dienst: ‘We worden verzadigd met Amerikaanse comedyprogramma’s’. Volgens de auteur dreigt zelfs de ‘globale filmconsumptie te veramerikaniseren’. Onzin uiteraard. Wie de filmstudio’s van Bollywood bezocht heeft in India, weet dat de productie én consumptie van films nog steeds een lokaal gebeuren is.
Ryngaert meent dat de consument alle troeven in handen heeft om de wereldhandel te beïnvloeden. Volgens hem zijn de ondernemingen immers gevoelig voor de mening van de consument. Consumenten kunnen dan ook best ‘stemmen met het winkelkarretje’. Dat klinkt redelijk. Alleen wijst onderzoek uit dat de meeste mensen zich gewoon baseren op de laagste prijs. Zeker nu de prijzen van sommige basisproducten in de supermarkt de pan uitswingen, zal dat laatste argument bovendien steeds zwaarder doorwegen.
Bij nader toezicht is de stelling dat de consumenten ondernemingen kunnen dwingen om hun beleid te veranderen, in tegenspraak met de these dat de consument te allen prijze ‘beschermd’ moet worden tegen de veramerikansering van de (film)cultuur. Volgens auteur Ben Barber is de consument gewoon ‘infantiel’. Dat is een duidelijk standpunt. Bij Ryngaert is de consument slim genoeg om de juiste producten te kopen maar is hij dan weer te dom om te kiezen voor ‘superieure’ Europese films.

De auteur hinkt in het volledige boek eigenlijk voortdurend op twee gedachten: hij somt het argument tegen maatschappelijke verantwoordelijkheid op en daarna het argument pro. Hij somt de voordelen van vrijhandel op voor het milieu en even verder ook de nadelen. Intellectueel correct natuurlijk. Maar een auteur moet een standpunt durven in te nemen.
Dat standpunt is er uiteindelijk nog altijd een van omfloerst anti-globalisme. De auteur geeft zich – ongewild? – bloot in de laatste alinea van het boek. Hij gelooft niet dat de ondernemingen – de grote (Amerikaanse) multinationals – zichzelf zullen ‘reguleren’. ‘Wellicht zal overheidsinterventie toch noodzakelijk zijn.‘ Dat is tenminste duidelijk.