thierry debels06 juni 2008 – 18:32

1. Minder planning – meer privé-initiatief
Ontwikkelingshulp is nog steeds gebaseerd op centrale planning. In het Westen wordt beslist wat goed is voor het Zuiden en dan worden de plannen in het beste geval zo goed mogelijk geïmplementeerd. Beter is vanuit een bottom-up benadering te werken. Laat mensen ter plaatse initiatief nemen en zorg voor de nodige financiering.

2. Focus op schaalvoordelen
Volgens sommigen is kleinschalige landbouw een van de schakels van de oplossing van het voedselprobleem. Dat is vreemd aangezien studenten economie snel over de positieve invloed van schaalvoordelen leren. Grote (landbouw)bedrijven kunnen goedkoper en vooral efficiënter produceren. Een mogelijk model is de bouw van grote landbouwbedrijven met kleine bedrijfjes er rond. We zouden dit het ’kern-satelliet’-model kunnen noemen.

3. No-nonsense aanpak
Eigenlijk weten we wat er nodig is om de voedselcrisis aan te pakken. Neem nu Afrika. De basis kan liggen in het gebruik van beter zaaigoed. Critici wijzen erop dat vooral producenten van dat zaaigoed met de grote winsten gaan lopen. Die visie is evenwel kortzichtig aangezien het hier om een ‘triple win’-situatie gaat. Zowel boeren, consumenten en ondernemingen winnen er bij.

4. Meer globalisering en meer vrijhandel
De natuurlijke reflex van sommige landen bij deze voedselcrisis is de grenzen af te sluiten. Protectionisme dus. Er worden bijvoorbeeld extra heffingen geheven op de export van Argentijnse soja. Alle heffingen, taksen of belastingen werken per definitie welvaartsvernietigend. De echte oplossing bestaat erin de wereldhandel nog vrijer te maken.

5. Mobiliseren van beleggers
Jon Maguire, een Britse fondsbeheerder, slaagde erin om 16 miljoen dollar op te halen voor zijn ‘Africa Invest’ fonds. Met het geld kocht hij eenvoudige irrigatiesystemen voor boeren in Malawi. Maguire slaagt er in om de geteelde paprika’s te verkopen in Spanje. Daar waren ze stomverbaasd over de hoge kwaliteit van de vruchten.

6. Toelaten van GGO’s
Zambia weigerde in 2002 genetisch gewijzigd graan als noodhulp. Nochtans was er op dat ogenblik een voedselschaarste. Volgens de Financial Times is deze afkeer onterecht en gebaseerd op emotionele argumenten. Sommige landen zoals Zuid-Afrika zien in dat GGO’s wel degelijk een onderdeel kunnen zijn in het oplossen van de voedselcrisis-puzzel.

7. Laat de consument vrij om te kiezen
In een recent opiniestuk ‘Pleidooi voor een nieuwe landbouwrevolutie’ vinden ngo’s zoals Vredeseilanden dat er een ‘te hoge consumptie is van vlees en zuivel’. Deze stelling houdt een waarde-oordeel in. Het is niet aan ons om te stellen wat anderen mogen en vooral niet mogen eten.

8. Speculatie op voedsel is niet de oorzaak
Sommigen stellen het voor alsof ongebreidelde speculatie een van de oorzaken is van de wereldwijde stijging van de voedselprijzen. Dat is onzin. Er zijn markten voor voedsel waarvoor er geen financiële producten bestaan. Toch is de prijs van deze gewassen even snel gestegen als van de gewassen waarvoor er wel termijnmarkten bestaan. Bovendien kan ook gespeculeerd worden op een prijsdaling.

9. Samenwerking met commerciële ondernemingen
Sommige waarnemers vinden het maar niets als commerciële bedrijven in Afrika initiatieven opstarten. Zo heeft kranenproducent Grohe een aantal initiatieven in Afrika. De toekomst bestaat erin dat nog meer samengewerkt zal worden met commerciële ondernemingen.

10. Schommelende prijzen zijn niet leuk maar onvermijdelijk
Heeft u al eens een belegger horen klagen dat de koers van een aandeel op en neergaat ? Uiteraard niet. Waarom pleiten sommigen dan voor prijscontroles en prijsstabiliteit bij de voedingsgewassen. De prijs is gewoon de resultante van vraag en aanbod.

Besluit

Oplossingen voor het voedselprobleem zijn soms verrassend simpel zoals het voorbeeld van Jon Maguire aantoont. Het ‘kern-satelliet’-model kan een uitweg bieden uit de impasse.